Deurnese Peel

Deurnese Peel

Wandeling van 9,1 km
Export: gpx
Foto’s en clickable map: onder de tekst

Deurnese PeelHet wordt niet meer de Peel dan in de Deurnese Peel. En ik kan nog honderdvierenveertig wandelingen maken in de omgeving, maar mooier dan hier gaat het vrees ik niet worden. Een mooie wandeling van 9,1 kilometer onder een schilderachtige blauwe lucht, vergezeld door talloze vogels, wilde eenden en gracieuze zwanen. De natuur en misschien wel het mooiste dorpje van Nederland, Griendtsveen. Dat leest u goed; het Groningse Winsum won de prijs enkele maanden geleden in een wedstrijd van de ANWB, maar ik ga voor dit kleine dorpje op de grens van mijn provincie Noord-Brabant en Limburg.

Lees ook dit mooie reisverslag, een dag in het schilderachtige Griendtsveen, van Johan Nebbeling voor dagblad Trouw.

En dan, na deze ode, de route. Ik heb daarbij twee tips voor de hongerige en/of dorstige mens; neem de tips ter harte zodra de corona-maatregelen het weer toelaten. Na het lopen overigens zin in een vergelijkbaar gebied? Ik schreef eerder over De Groote Peel en zal binnenkort ook eens de Mariapeel bezoeken. Natuurgebieden in een verder ontgonnen regio.

Ik parkeer de auto bij Natuurpoort De Peel aan het Leegveld in Deurne. Er zijn drie van dit soort natuurpoorten in de regio. Binnenkort ga ik naar die bij natuurgebied de Stippelberg en eerder was ik bij die in Heeze – zie daarvoor deze route. Een mooie plek die het bezoeken waard is; startpunt van wandel- en fietsroutes maar ook een mooie plek voor een hapje en een drankje. Leuk ook voor de kinderen; er is een boerderij, er zijn diverse activiteiten en ze zijn volop bezig met het buitenterrein – dat zie ik als ik de auto uitstap.

Lopen! Ik verlaat het Leegveld en loop langs het beekje De Vlier; al snel loop ik tussen twee waterlopen door westwaarts, richting het Kanaal van Deurne. Waar ik de afgelopen tijd ook wel eens wat verkeersgeluiden hoorde in de natuur, is het hier muisstil. Af en toe hoor ik zangvogels, ganzen en eenden. Ik hoor spechten en als ik bijna bij het kanaal ben, vliegt er een buizerd over. Karakteristieke vogels hier zijn de geoorde fuut, de blauwborst en de sprinkhaanzanger. In het voor- en najaar bezoeken ook kraanvogels de Peel. Bekijk de prachtige beelden ervan op waarneming.nl.

Ik loop naar de Halte, de onverharde weg naast het Kanaal van Deurne. Ik was hier afgelopen zomer al met de fiets, toen ik schreef over de bunkers hier – restanten van de Peel-Raamstelling, gebouwd door Nederland vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Lees mijn verhaal daarover hier. Ik kan met een loopbruggetje het kanaal over, dieper de Peel in, maar dat komt straks. Voorlopig loop ik nog noordwaarts, richting het Toon Kortooms Park. Hier moeten we komende zomer nog eens heen, er schijnt een erg leuk blotevoetenpad te zijn voor de kinderen. Ik fotografeer een mooie zwaan, langzaam en statig voortbewegend door het kanaal.

Als ik bijna op de verharde weg ben, zie ik links van me fundamenten van de turfstrooiselfabriek die hier ooit stond. De fabriek was van de gemeente Deurne; dit strooisel werd gebruikt in de land- en tuinbouw en in paardenstallen. De komende kilometers in en om Griendtsveen zal ik voortdurend geconfronteerd worden met de geschiedenis: wat hebben ze dat goed gedaan hier. Informatieborden, historische foto’s: historici komen aan hun trekken.

Klein stukje geschiedenis. De Peel was voor 1850 een gebied van hoogveen, vennen, moeras en struikgewas. Ondoordringbaar. Boeren staken hier turf voor eigen gebruik, waarbij het hoogveen werd afgegraven voor brandstof en turfstrooisel. Na genoemd jaartal werd begonnen met het op grote schaal afgraven van het hoogveen. Om het gebied te kunnen afwateren en het turf te kunnen afvoeren, werd het Deurnese Kanaal gegraven waar ik zojuist naast liep. Er kwamen veel meer kleine kanalen gegraven in het veengebied.

Fabrikant Jan van de Griendt kocht in 1853 meer dan zeshonderd hectare Peelgebied voor 48.828 gulden en de daarop gevolgde oprichting van de Maatschappij Helenaveen zou uiteindelijk leiden tot de stichting van het dorp Helenaveen, waar ik binnenkort kom. Deze Van de Griendt was ook de aannemer van het spoorlijntraject Helmond-Venlo in 1866; deze was van groot belang bij de ontginning van het veengebied. Kortom: nogal een belangrijk man in de geschiedenis van deze omgeving. Na zijn dood in 1882 werd het werk voortgezet door zijn zoons Jozef en Eduard en het dorp Griendtsveen werd gesticht, drie jaar na het overlijden van hun vader. Rond 1900 stonden er een kerk, fabrieken en woningen voor stafleden van het bloeiende turfwinningsbedrijf. De familie Van de Griendt woonde zelf in Villa Sphagnum, dat alweer enige tijd te koop wordt aangeboden op Funda. Wees er snel bij, € 1.750.000. Anno 2021 is het gehele dorp een monument, een gaaf voorbeeld van een Peelontginningsdorp.

Ik loop door, passeer een munitiehuisje dat nu door Staatsbosbeheer wordt gebruikt als informatiepunt, en loop dan langs de Helenavaart die Helenaveen en Griendtsveen verbindt. Al snel zie ik rechts van me de mooie Sint-Barbarakerk uit 1895; ik mag links de brug over.

Hier is Herberg De Morgenstond, die ik van harte aanbeveel. Ik heb hier al enkele malen heerlijk geluncht. De Peelplank is een must: allerlei lokale gerechtjes.

Ik loop door de Pastoor Hendriksstraat, passeer een leuk speeltuintje en aan het eind van de straat, vlak voor de spoorlijn, staan twee pony’s me langdurig aan te kijken. De mooiste plekken in het dorp moeten dan nog komen. Ophaalbrugjes, kaarsrechte peelkanalen en karakteristieke panden zoals een voormalig woonhuis van de industriële familie Van Doorne, de apostelwoningen, het genoemde Villa Sphagnum en de Paardestal, een mooi blok met tien woningen. Daar tegenover overigens ook al zo’n mooi gebouw, dat ooit dienstdeed als schaftlokaal voor de mensen die in de veenderij en in de turfstrooiselfabriek werkten. Ze konden er ook tegen een kleine vergoeding overnachten.

De wandeling door het dorp duurt ongeveer 3,5 kilometer en uiteindelijk ben ik weer terug bij de brug voor de kerk. Ik ga hier nu links, langs de Helenavaart.

Deze weg naar Helenaveen is mooi maar ontzettend lang; gelukkig mag ik al vrij snel rechts de natuur in. Ik had er nog nooit van gehoord: het Nonnenpad. Een smal, slingerend pad over een kade met op diverse plaatsen mooie doorkijkjes met vennen en het dichtbegroeide veenlandschap. Dit is genieten, wederom met alleen het geluid van talloze vogels. Ik ga hier vaker terugkomen.

Ik loop door een lange laan met links en rechts van me veengebied en even later loop ik ook weer een heel stuk langs het Kanaal van Deurne. Ik sla dan rechtsaf voor mijn kennismaking met het nieuw aangelegde Mussenkeetpad, onder begeleiding van een boswachter uitgezet in 2018. Er is gezaagd, gesnoeid en gemaaid – en nu is er een prachtig pad dwars door de Deurnese Peel, een verbinding tussen het Leegveld (mijn start- en eindpunt) en genoemd kanaal. De naam Mussenkeetpad verwijst naar de periode waarin turfstekers in het gebied werkten. De turfstekers verbleven in keten. Een bekende keet, de Mussenkeet, lag aan de wandelroute.

In het voorjaar van 2020 woedde hier een enorme brand met een enorme impact, 710 van de 1200 hectare hoogveengebied in de Deurnese Peel werd in de as gelegd. Het was de grootste natuurbrand ooit in ons land. Natuurherstel kwam snel op gang en hoewel dat natuurlijk nog wel even duurt, is er een jaar later weinig meer te zien van de catastrofe. De natuur toont zich veerkrachtig, gelukkig maar.

Na ruim negen kilometer zie ik in de verte mijn auto staan bij de Natuurpoort. Deze route was indrukwekkend.

Hieronder tien foto’s en een plattegrond van de route. Download de gpx-file hierboven om de route in te laden op je smartphone, smartwatch, wandelnavigatie of in een van de vele sites die hiervoor bedoeld zijn. Zelf gebruik ik de app Topo GPS op mijn iPhone.

Foto’s alleen gebruiken na toestemming en altijd met vermelding van de fotograaf; Perry Vermeulen. Wil je een exemplaar bemachtigen, neem contact met me op. Ik heb alle beelden in het formaat 4032×3024.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

WordPress.com.

Omhoog ↑

Maak je website op WordPress.com
Aan de slag
%d bloggers liken dit: